Çal Mağarası, Trabzon
Trabzon’un Düzköy ilçesinin beş km güneybatısında ve deniz seviyesinden 1,050 metre yüksekte yer alan Çal Mağarası, dünyanın en uzun mağaralarından birisidir. Erişilebilen alanı yaklaşık sekiz km olan mağaranın içinde küçük bir nehir, üzerinde ise tarihî bir kale bulunur.
Çal Mağarası’nda bir yeraltı su kanalı bulunuyor. Mağaranın girişi geniş olsa da belirli bir mesafeden sonra genişlik bir metreye kadar düşüyor. Tavan yüksekliği, kırılma sistemlerine bağlı olarak birkaç metreden başlayarak yer yer 25-30 metreye ulaşıyor.
Çal Mağarası’nın sekiz milyon yıldan daha önce oluştuğu ve günümüzdeki haline iki aşamada geldiği söyleniyor. Buna göre yüzeyden çıkan suyun kireçtaşını çözerek yeraltı su kanalını oluşturması ilk aşamayı, suyun yavaş yavaş azalmasıyla mağaranın gelişiminin durması ikinci aşamayı oluşturuyor.
Ballıca Mağarası, Tokat
UNESCO’nun Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Ballıca Mağarası, Tokat sınırlarında konumlanır ve doğal tedavi arayanlar tarafından çokça tercih edilir. Mağara, Tabiat Parkı’nda yer alır.
Deniz seviyesinden 1,000 metre yükseklikte bulunan mağara, yıl boyunca sabit kalan 18 derecelik sıcaklığı ile ünlü.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve uyku apnesi şikayetlerine sahip olanlar, mağarada dört saate yakın vakit geçirmek üzere sabahın erken saatlerinde mağaraya gelirler. Bunun sebebi mağaranın içindeki nem ve oksijen seviyelerinin tedavi edici etkisinin olduğuna inanılmasıdır.
Mencilis Mağarası, Karabük
400 metrelik bir kısmı ziyaretlere açık olan Mencilis Mağarası, Karabük şehir merkezinin 10 km kuzeybatısında yer alır.
Mağara 6,052 metre toplam uzunluk ile yatay olarak uzanan aktif ve fosil bölümlerden oluşan çok katlı bir yapıya sahip. Mağaranın birinci ve ikinci katının tamamen fosilleşmiş olduğu sarkıt ve dikitlerin kararmasından anlaşılıyor. Mağaranın içindeki sifonlar ve havuzlar ile birlikte alt tabakadan akan yer altı nehri, 15 metrelik bir şelale meydana getiriyor.
Mağaranın içinde her zaman 12 derece sıcaklık ve %70-75 oranında bağıl nem görülüyor.
Ilgarini Mağarası, Kastamonu
Kastamonu sınırlarında, yerin 250 metre altında bulunan Ilgarini Mağarası, dünyanın en derin dördüncü mağarası! Mağaraya ulaşmak isteyen ziyaretçilerin dik bir patikada yaklaşık iki saat boyunca yürümesi gerekiyor. Ilgarini Mağarası’na inerken yerden tavana kadar uzanıp zaman geçtikçe büyüyen ve değişen sarkıt ve dikitler sizi karşılar ve böylece yaşayan bir mağaranın etkileyici bir örneği ile buluşmuş olursunuz.
Toplam uzunluğu 860 m, derinliği ile 250 m olan mağara fosilleşmiş bir yatay bölüm ve aktif bir dikey bölüm olmak üzere iki bölümden oluşuyor. Girişte, Roma ve Bizans dönemlerine ait su sarnıçları ve evlerin kalıtları bulunuyor. Mağaranın on milyon yaşında olduğu söyleniyor, bu durumda mağaranın içine girdiğiniz takdirde sizi bir milyon yaşındaki sarkıt ve dikitler karşılıyor.
Mağaranın erişilmesi zor olan ve gelişmeye devam ettiği için korunan bölümleri de bulunuyor. Ayrıca dikey kısım için ekipmana ihtiyaç duyuluyor.
Cehennemağzı Mağaraları, Zonguldak
Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde bulunan Cehennemağzı Mağaraları, ikisi insan eliyle inşa edilmiş ve biri doğal oluşum olan üç ayrı mağaradan oluşur.
Efsaneye göre “Cehennemağzı Mağaraları”nın ilk defa mitoloji kahramanı Herkül tarafından yeraltı dünyasına yapılan bir yolculukta kullanıldığına inanılır. Bu nedenle mağaralar, halka açıldığı 2001 yılından itibaren hem yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı olmuştur.
İlk mağara iki bölümden oluşur. İlk bölümde yerlerde geometrik ve bitki desenli zemin mozaikleri bulunurken ikinci bölümün doğu duvarında küçük bir apsis görülür.
Yol kenarından 10-12 metre yükseklikte bir yamaç üzerinde yer alan ve dağın 1,5 km içlerine kadar devam eden ikinci mağara yerel halk tarafından “Koca Yusuf Mağarası” olarak bilinir. 1960’lı yıllarda mağaranın tavanından düşen bir kaya yolu kapatmıştır. Bunun sonucunda 350 metrelik derinliğe ulaşılır.
Mağaraların en büyüğü üçüncü mağaradır ve bu mağaranın zemini su ile kaplıdır. Bu mağara, diğer iki mağara için su sarnıcı olarak kullanılmıştır.
Mağaralar Bizans döneminde, bir Hristiyan diriliş tarikatı tarafından ibadet yeri olarak da kullanılmış. Yukarıda bahsedilen mozaik, bu döneme işaret ediyor.
Karaca Mağarası, Gümüşhane
Gümüşhane’deki Karaca Mağarası, Türkiye’nin en renkli mağaralarından biri olarak biliniyor. Mağara, Gümüşhane şehir merkezinden 17 km uzaklıkta ve deniz seviyesinden 1,550 metre yükseklikte yer alır.
Karaca Mağarası; dikit, sarkıt ve travertenleri de içeren çok farklı şekil ve renkteki damla taşı oluşumu açısından zengindir. Özellikle mağaranın iç kısmındakiler olmak üzere bazı damla taş havuzları oldukça geniştir.
Travertenler, mağara sularındaki yüksek demir ve magnezyum mineralleri nedeniyle beyazdan koyu maviye kadar değişen renklerdedir.
Her ne kadar yöre halkı tarafından bilinse de Karaca Mağarası, 1983-1990 yılları arasında gerçekleştirilen bilimsel araştırmaları takriben 1996 yılında ziyarete açılmıştır
Karadeniz Bölgesindeki Diğer Mağaralar
Gürcüoluk Mağarası, Bartın
İnaltı Mağarası, Sinop
Çayırköy Mağarası, Zonguldak (Ekipman gerekmektedir)
Kızılelma Mağarası, Zonguldak (Sadece profesyonellere açıktır)
